33 lượt xem

Chỉ từ là gì? Vai trò và cách dùng chỉ từ | Thiennhan

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường chỉ sử dụng từ ngữ mà ít quan tâm đến việc học. Hãy cùng muahangdambao.com tìm hiểu từ là gì và cách sử dụng đúng với bài tập này nhé!

Chỉ là một từ là gì?

Là từ vừa có chức năng trỏ, vừa để xác định vị trí trong không gian và thời gian của sự vật được nói đến trong câu. Nói một cách đơn giản, chỉ từ là một tên khác của một đại từ biểu tình.

Chỉ từ còn được gọi là đại từ biểu thị

Ví dụ: Đây, đây, đây, này, này, đây, kia…

Có hai nhóm từ thông dụng trong ngữ pháp tiếng Việt:

  • Chỉ những từ dùng để xác định vị trí của sự vật theo thời gian.

Ví dụ: những ngày đó, như ngày đó, ngày hôm đó, trong một thời gian …

  • Chỉ những từ dùng để xác định vị trí của vật trong không gian.

Ví dụ: người đó, ngôi nhà đó, khu rừng này, quán nước đó, mảnh đất đó …

Vai trò của một từ trong câu

Về lý thuyết, vai trò và cách sử dụng của tính từ là như nhau. Tuy nhiên, tùy thuộc vào ngữ cảnh và hoàn cảnh, chỉ từ có thể thay đổi hoặc có nội hàm phù hợp với ý của người nói.

Chỉ những từ dùng để xác định vị trí của sự vật trong không gian và thời gian
Chỉ những từ dùng để xác định vị trí của sự vật trong không gian và thời gian

Dưới đây là một số vai trò chính của từ chỉ trong câu.

Chỉ những từ là tính từ của cụm danh từ

Ví dụ: Con thuyền ấy là tài sản quý giá nhất của một gia đình làng chài.

Trong câu này, từ “nó” là từ đóng vai trò bổ trợ sau danh từ “thuyền” và bổ nghĩa cho nó. Từ “đó” giúp xác định con thuyền theo địa điểm được nói đến trong câu.

Chỉ từ là trạng từ trong câu

Ví dụ: Một ngày nọ, khi đang nằm trên mái nhà, tôi tình cờ nhìn thấy một ngôi sao băng.

Trong câu này, từ “này” là từ đóng vai trò là trạng ngữ chỉ thời gian của “một ngày”.

Chỉ từ làm chủ ngữ trong câu

Ví dụ: Nó không phải của tôi!

Trong câu này, từ “Thất” vừa là chủ ngữ vừa là từ dùng để chỉ sự vật dựa vào chỗ trống được nói đến trong câu.

Có thể thấy, một mình từ có thể đóng nhiều vai trò trong câu và được đặt ở nhiều vị trí khác nhau. Vì vậy, người đọc cần hiểu rõ những vai trò này để có thể phân tích chính xác nhất ý nghĩa của câu từ và hiểu được hiệu quả truyền tải thông tin mà người viết muốn truyền tải.

Cách chỉ sử dụng các từ trong câu đúng ngữ pháp

Chỉ từ là một phương tiện tu từ thường được sử dụng trong câu, đặc biệt là trong các tình huống giao tiếp mà người nói muốn nhấn mạnh ý. Hơn nữa, từ láy còn được sử dụng linh hoạt trong nhiều thể loại văn học khác nhau.

Chỉ hiểu và sử dụng đúng từ giúp linh hoạt hơn trong giao tiếp và làm thơ.

Chỉ những từ thông dụng nhất trong giao tiếp
Chỉ những từ thông dụng nhất trong giao tiếp

Từ chỉ dùng trong các tình huống giao tiếp hàng ngày

Ví dụ:

  • Bạn đã học ở trường này?

Chỉ từ “đây‘có chức năng như một cụm danh từ phụ.

  • Một ngày nọ, một hiệp sĩ xuất hiện và đánh bại một con rồng lửa hung dữ, độc ác để bảo vệ vương quốc.

Chỉ từ “nó” đóng vai trò như một trạng ngữ trong câu.

  • Cô ấy được đồn đại là cô gái xinh đẹp nhất trong khu vực!

Chỉ từ “ở đó”Đóng vai trò chủ ngữ trong câu.

Trong văn học, chỉ có ngôn từ là phương tiện tu từ

Ví dụ:

“Bầu trời xanh này là của chúng ta

Những ngọn núi này là của chúng ta. “

(Đất nước – Nguyễn Đình Thi)

Chỉ từ “nó” đóng vai trò bổ trợ cho cụm danh từ “trời xanh”, “núi rừng”, giúp tìm kiếm sự vật trong không gian vừa nêu.

Bài tập ứng dụng từ

Bài tập 1: Tìm và xác định nghĩa, vai trò của các từ loại trong các câu sau:

(a) Người cha nhìn con dừng lại trước xấp bánh của Lang Liêu, rất ưng ý, bèn gọi điện hỏi thăm. Lang Liêu mang đến kể về giấc mơ gặp thần. Cha suy nghĩ hồi lâu và chọn hai thứ bánh này để dâng lên Trời, Đất và Tiên Vương.

(Bánh Chưng, Bánh Giầy)

b) Bây giờ ta sai năm mươi người xuống biển, nàng đưa năm mươi người lên núi, chia nhau điều khiển các hướng.

(Những đứa con đầu lòng của rồng)

(c) Kể từ đó, tinh thần của những người nổi dậy đã lên.

(Truyền thuyết Hồ Gươm)

Câu trả lời:

  1. (a) chỉ từ “cái đó”Đứng sau và đóng vai trò bổ trợ cho danh từ“ cake ”để xác định vị trí của các đối tượng trong không gian.
  2. (b) chỉ từ “bây giờ‘có chức năng như một trạng ngữ trong câu.
  3. (c) chỉ từ “từ đó‘có chức năng như một trạng ngữ trong câu.

Bài tập 2: Nhận xét về các cụm từ được đánh dấu dưới đây, chúng có nên được thay đổi không và làm thế nào?

  1. (a) Kẻ thù đã tháo chạy. Tàn quân giẫm đạp nhau chạy trốn, truy đuổi dũng sĩ đến chân núi Sóc (Sóc Sơn). Đến chân núi Sóc, một mình một ngựa, người anh hùng lên đỉnh núi, cởi áo giáp bỏ đi, rồi cả người và ngựa từ từ bay lên trời. (Thánh Gióng)
  2. b) Người ta còn nói rằng khi ngựa kêu lửa, lửa đã thiêu rụi cả làng, nên Ngôi làng bị thiêu rụi trong ngọn lửa sau này gọi là làng Cháy. (Thánh Gióng)

Câu trả lời:

Các cụm từ in đậm có nghĩa giống như cụm từ trước đó và có thể thay thế bằng các từ để tránh lặp lại và phức tạp cho đoạn văn.

Đổi “Đến chân núi Sóc” thành “Đến đây hay đó”, đổi “làng bị lửa thiêu” thành làng đó hoặc làng nọ, làng này.

Bài tập 3: Tìm các từ trong các câu này, có thể thay chúng bằng từ hoặc cụm từ khác được không? Tại sao?

Năm đó đến lượt Lý Thông đầu hàng. Mẹ con chàng bày mưu lừa khiến Thạch Sanh phải chết. Chiều hôm đó, trong lúc chờ Thạch Sanh đi kiếm củi, Lý Thông dọn một mâm rượu thịt mời chàng ăn rồi nói:

– Tối nay đến lượt anh coi chùa vì mẻ rượu dở, anh sẽ chăm chỉ cho em, sáng mai quay lại.

(Thạch Sanh)

Câu trả lời:

Đoạn văn này có những từ sau: cái đó (Những năm đó), ở đó (buổi chiều đó), bây giờ (đêm nay).

Các từ trong đoạn văn này không thể thay đổi được vì chúng là những từ dùng để chỉ vị trí của sự vật trong không gian và thời gian mà không thể gọi tên cụ thể.

Trên đây là tổng hợp các kiến ​​thức liên quan đến từ chỉ. Mong rằng các bạn sẽ áp dụng được những chia sẻ trong bài viết này vào cuộc sống và công việc học tập của mình!