30 lượt xem

Phân tích hai khổ thơ đầu của bài thơ Tràng giang | Thiennhan

Nói đến thơ mới, chúng ta không khỏi nhớ lại lời nhận xét của nhà phê bình Hợi Thân: “Đời ta ở trong vòng vây của ta, ta mất bề rộng, ta tìm kiếm chiều sâu. Nhưng càng vào sâu, ta càng nguội lạnh. Ta điên rồi.” Hàn Mặc Tử, Che Lan WienChúng tôi yêu nhau Xuan Daiu. Nhưng động thần tiên đóng cửa, tình yêu không bền, điên rồi tỉnh, mê đắm rồi bơ vơ. Tôi ngẩn ngơ và buồn bã trở về tâm hồn. Hui có thểĐúng vậy, Hugh Can (một trong những nhà thơ độc đáo nhất của Phong trào Thơ mới) trước Cách mạng Tháng Tám buồn đến mức luôn “vui với vũ trụ để giảm nhẹ khổ đau trần gian”.Trọng Giang”- Tinh thần của tập thơ Lửa thiêng càng được kết tinh Hồn thơ của Huệ Cần. Khổ 1 và khổ 2 của bài thơ khắc họa hình ảnh dòng sông buồn, da diết, qua đó bộc lộ tâm trạng riêng của tác giả.

Bài thơ “Trọng giang” đã gây được sức ảnh hưởng mạnh mẽ đối với người đọc ngay từ nhan đề và ca từ của tác phẩm. Trong Từ điển Hán Việt, “Trọng giang” có nghĩa là sông dài.Nhưng thay vì sử dụng “Trung Giang” (có nghĩa là sông dài hơn), Hui Can đã chọn “Trọng Giang” với hai âm “ang” liên tiếp. Tại sao? Vì tiếng “ang” là tiếng mở, mở ra không gian sông rộng, mênh mông, bao la. Dòng sông không ổn định mà luôn trải dài và chảy. Đồng thời, đó cũng có thể là sự kế thừa của tác giả từ câu “Trường giang đại hải”. Nó không chỉ là dòng sông, dòng nước bình thường, nó là dòng chảy của lịch sử, là dòng đời vô số của con người. Câu đề: “Trời rộng, sông dài” miêu tả nét buồn của cảnh vật thiên nhiên. Nhìn chung, cả lời tựa và nhan đề đều giúp khái quát và lý giải rõ hơn chủ đề chính của cả bài thơ.

Mở đầu bài thơ, tác giả viết:

“Sóng vỗ bao nỗi buồn sầu.

Con thuyền đi dưới mái nhà song song ”

Chữ “sóng” là một ẩn dụ để nhà thơ thể hiện tâm trạng của chính mình. Không phải những cơn sóng mạnh vỗ vào bờ, mà là những cơn sóng nhẹ nhàng “vỗ về”. Mỗi con sóng nhẹ nhàng vỗ bờ cát mới khốn nạn làm sao! Hình ảnh con thuyền nhỏ đối lập với vùng nước mênh mông, đối lập với vùng nước rộng lớn. Nhưng, không có sự hiện diện của con người trong chiếc thuyền đó. Con thuyền đang “thả mái chèo”. Trong thơ cổ, con người luôn cô đơn, nhỏ bé trước thiên nhiên kỳ vĩ, uy nghiêm nhưng dưới ngòi bút Hui có thểHình ảnh thiên nhiên mà anh vẽ lại càng hiu quạnh, vắng lặng khi không có sự hiện diện của con người. Bức chân dung hoang vắng còn minh chứng cho sự bất lực, đầu hàng của nhà thơ trước không gian !? Tác giả đã khéo léo đặt hai từ “điệp” và “song song” để tạo nên những âm vang, âm vang. Lời thơ tuy đứng nhưng ý tứ và tứ thơ vẫn còn vang mãi.

Đọc hai dòng cuối của khổ thơ đầu, ta thấy được sự đan xen giữa thơ cổ điển và thơ hiện đại:

“Thuyền về quê lại buồn

Cành củi khô có mấy dòng ”

Thuyền và nước là hình ảnh thơ, là vật thơ quen thuộc nhất trong thơ ca cổ. Họ dường như luôn gắn bó với nhau, luôn đồng hành cùng nhau; Nhưng theo cách nói của Hui Can, chúng ta thấy sự cô lập và xa cách. Một bên “lùi”, bên kia “lùi”, nhưng không thể đi cùng nhau. Nhưng cho dù họ đi theo con đường nào, bất kể họ lang thang ở đâu, họ vẫn mang theo nỗi thống khổ đơn độc đó. Tâm trạng nhà thơ rối bời, chìm đắm trong từng cảnh vật. Trong những ngã rẽ tối tăm và hiu quạnh, hình ảnh “củi khô” chợt hiện ra và thơ Huệ Căn bước vào. Đây là một nét rất mới, vì “củi” không phải là thơ, cũng không được ai dùng để đưa vào thơ. Hình ảnh “gánh củi” là hình ảnh ẩn dụ về thân phận, kiếp người ngắn ngủi, héo hon, lang thang, không bao giờ tìm được bến đỗ, bến đỗ. Qua đây, chúng ta có thể phần nào thấy được những suy nghĩ, tình cảm của tác giả về con người và những mảnh đời khốn khó.

Trọng Giang - Tiếng vọng của thời đại Huệ Cần

Ở khổ thơ thứ nhất, nếu tác giả tả Tràng Giang cận cảnh thì ở khổ thơ thứ hai, Huệ Căn chuyển tầm nhìn của mình ra xa hơn – nhiều cảnh hơn, nhưng buồn hơn:

“Thơ ngắn lẻ loi giữa không trung”

Ở đây, nhà thơ nói đến cái gò mà chỉ nói đến cái gò “nhỏ bé”; Nhà thơ nói đến không khí, nhưng nó chỉ đơn thuần là không khí của “trầm mặc”. Tuyệt nhiên, trong thế giới của “Tràng Giang” chỉ có những hình ảnh nhỏ bé, cô đơn và lạnh lẽo. Hệ thống điệp từ được tác giả sử dụng xuyên suốt khổ thơ đầu không chỉ khiến câu thơ thêm thú vị mà còn gợi nỗi xót xa, gợi sự nhỏ bé, mồ côi.

Người ta thường nói muốn tìm hiểu cuộc sống ở đâu đó thì hãy đến bến sông, chợ búa. Nhưng sông ở đây đã là sông “buồn” rồi, còn chợ thì sao …:

“Còn đâu tiếng làng xa chợ chiều”.

Câu thơ có thể hiểu theo hai nghĩa: tiếng chợ giữa trưa vọng lại từ đâu xa; Thứ hai, không bao giờ có tiếng nói của sự sống từ thị trường đó. Dù bằng cách nào, điều này là chính xác. Tác giả đã sử dụng nghệ thuật chuyển và khắc để miêu tả một không gian hoang vắng, vắng lặng và ảm đạm nhất. Từ nơi này không còn dấu hiệu của sự sống, chỉ có Hugh Can đứng giữa dòng sông buồn bã giữa đất trời.

Hai câu thơ tiếp theo, những hình ảnh thơ song hành với nhau, mở ra một không gian bao la, đa chiều:

“Mặt trời lặn và bầu trời thăm thẳm

Bài ca dài, trời rộng, bến vắng ”

Ánh mặt trời chiếu xuống khiến dòng sông vốn đã dài nay càng dài thêm. Khi bầu trời mọc lên, bầu trời vốn đã rộng lớn lại càng trở nên rộng lớn hơn. Không gian cứ như được mở rộng dần ra, trí tưởng tượng thơ cũng lớn dần lên. Thông thường, mọi người nói “tháp”, nhưng thay vào đó, các tác giả của chúng tôi sử dụng từ “tháp sâu”. Ông muốn kiểm tra thể tích của vũ trụ, nơi mở ra bốn chiều: cao, sâu, rộng và vô tận. Nhờ nghệ thuật điện ảnh độc đáo đó, Hugh Can được biết đến như một nhà thơ mang nỗi thống khổ của vũ trụ. Càng rộng rãi, không gian càng rộng, càng vắng, vắng lòng người. Hình ảnh “Bến cô đơn” mô tả một nơi trước đây đông đúc người qua lại, giờ không còn bóng người hay tiếng xì xào. Thật đáng buồn biết bao!

Tóm lại, hai khổ thơ đầu của bài thơ “Trọng giang” là hình ảnh của thiên nhiên mang nỗi buồn của lòng tác giả.Trước Cách mạng tháng Tám hồn thơ của Huệ Cần luôn đượm buồn da diết và luôn bị ám ảnh bởi một chốn rộng lớn và đáng sợ. Tác giả Trọng Giang viết không phải chỉ là dòng sông mà nó là dòng chảy sầu muộn của tâm trạng con người trước thời đại, dòng trôi của kiếp người, dòng chảy của lịch sử. … Đồng xu của Hugh Cann thật đáng buồn. , Rất cuốn hút người đọc, người nghe, mang đến cho người đọc những dư vị sâu lắng, khó phai mờ.

Viết bởi Bùi Ngọc

.