5 lượt xem

Tỷ giá hối đoái là gì và có vai trò như thế nào với nền kinh tế? | Thiennhan

1. Tìm hiểu khái niệm tỷ giá hối đoái là gì và phân loại tỷ giá hối đoái

1.1. Tỷ giá hối đoái là gì?

Để hiểu rõ về tỷ giá hối đoái là gì, chúng ta cần giải thích hai cụm từ chính: Tỷ giá hối đoái và tỷ giá hối đoái. Theo đó, tỷ giá hối đoái chỉ đơn giản là sự so sánh giá cả của các hàng hóa khác nhau. Ngoại hối là việc trao đổi tiền tệ của một quốc gia với tiền tệ của một quốc gia khác. Vì vậy, toàn bộ khái niệm tỷ giá hối đoái là tỷ giá hối đoái giữa các đồng tiền của hai quốc gia. Nói cách khác, đó là giá của một đơn vị tiền tệ của một quốc gia bằng tiền tệ của một quốc gia khác. Hoặc số lượng đơn vị tiền tệ cần thiết để mua một đơn vị ngoại tệ. Khái niệm này còn được gọi là tỷ giá hối đoái hoặc tỷ giá viết tắt.

Ở nước ta, khái niệm tỷ giá hối đoái là tỷ lệ giữa giá trị của đồng Việt Nam với giá trị của ngoại tệ. Ví dụ, vào năm 2020 ngày 27 tháng 8 Tỷ giá USD/VND = 23,060 Tức là: 1 USD = 23,060 VND.

Tỷ giá hối đoái
Tỷ giá hối đoái là tỷ giá hối đoái giữa hai đồng tiền của hai quốc gia. Ảnh: Internet

1.2. phân loại tỷ giá hối đoái

Có nhiều tỷ giá khác nhau trên thị trường ngoại hối. Vì vậy, có nhiều cách phân loại khái niệm này. Dưới đây là một số cách phân loại phổ biến nhất của tỷ giá hối đoái.

1.2.1. Tỷ giá hối đoái theo đối tượng là gì?

Căn cứ vào đối tượng xác định tỷ giá hối đoái, có thể chia khái niệm này thành hai loại.

  • Tỷ giá hối đoái chính thức: tỷ giá do ngân hàng của mỗi quốc gia quy định. Căn cứ vào tỷ giá này, các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng sẽ ấn định tỷ giá ngoại tệ đối với các giao dịch giao ngay, kỳ hạn và hoán đổi.
  • Tỷ giá thị trường: Là tỷ giá hình thành dựa trên cung cầu trên thị trường ngoại hối.

1.2.2. Theo thời hạn thanh toán

  • Tỷ giá giao ngay: Là tỷ giá do tổ chức tín dụng quy định tại thời điểm phát sinh giao dịch hoặc theo thỏa thuận giữa hai bên. Nhưng phải theo lộ trình mà ngân hàng nhà nước đề ra. Việc thanh toán giữa các bên phải được thực hiện trong vòng hai ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày cam kết mua hoặc bán.
  • Tỷ giá kỳ hạn: là tỷ giá do các tổ chức tín dụng tính toán và thoả thuận. Nhưng phải nằm trong giới hạn quy định của lãi suất kỳ hạn ngân hàng nhà nước hiện hành tại thời điểm ký kết hợp đồng.

1.2.3. Giá trị của tỷ giá hối đoái là gì?

  • Tỷ giá hối đoái danh nghĩa: Tỷ giá hối đoái được biểu thị bằng giá hiện hành. Danh mục này không tính đến bất kỳ ảnh hưởng nào của lạm phát.
  • Tỷ giá hối đoái thực: Một tỷ giá hối đoái có tính đến tác động của lạm phát và sức mua. Chỉ tiêu này phản ánh năng lực cạnh tranh quốc tế của quốc gia đó.
Tỷ giá hối đoái là gì?
Có nhiều tỷ giá khác nhau trên thị trường ngoại hối. Ảnh: Internet

1.3. Cách thiết lập tỷ giá hối đoái

  • Đặt tỷ giá hối đoái dựa trên ngang giá vàng. Đó là một phương pháp so sánh lượng vàng giữa hai đồng xu. Ví dụ, một bảng Anh có hàm lượng vàng là 2,1328 gam và một đô la Mỹ có hàm lượng vàng là 0,7366 gam. Vì vậy, tỷ giá hối đoái giữa bảng Anh và đô la Mỹ là 2,8954. Hay chỉ cần hiểu 1 Bảng Anh = 2,8954 USD.
  • Đặt tỷ giá hối đoái theo sức mua tương đương. Phương pháp này dựa trên việc so sánh sức mua của hai đồng tiền. Ví dụ: Hàng A mua bằng USD với giá 100 đô la, mua với giá 150 đô la Úc bằng đô la Úc. Trên cơ sở ngang giá sức mua, tỷ giá hối đoái giữa hai đồng tiền là 1 USD = 1,5 AUD.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái?

Đối với nhiều quốc gia trên thế giới, tỷ giá hối đoái là mối quan tâm lớn. Bởi vì thương mại quốc tế ở quốc gia đó phụ thuộc nhiều vào giá cả và tiền tệ với các quốc gia khác. Đây là 2 yếu tố chính ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái.

2.1. Lạm phát ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái

Lạm phát được hiểu là sự giảm sút giá trị của đồng tiền. Do đó, những thay đổi trong lạm phát sẽ ảnh hưởng đến hoạt động giao dịch. Từ đó tác động trực tiếp đến cung cầu ngoại tệ khiến tỷ giá hối đoái thay đổi.

Ví dụ: Nếu nước ta có tỷ lệ lạm phát cao hơn Lào. Lúc này chúng ta sẽ chọn mua hàng Lào hơn là hàng trong nước, vì lúc này giá bán hàng Lào sẽ rẻ hơn. Do đó, thị trường nhập khẩu hàng hóa của Lào tăng lên làm tăng cầu ngoại tệ (tiền Lào). Ngược lại, người dân Lào sẽ không thích mua hàng Việt Nam nữa vì giá cao hơn. Từ đó, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Lào giảm đã làm giảm nguồn cung ngoại tệ (tiền Việt Nam) tại Lào.

Lúc này sẽ phát sinh tình huống, cầu ngoại tệ tăng, cung ngoại tệ giảm. Kết quả là tỷ giá hối đoái của đồng tiền Lào tăng so với đồng Việt Nam. Điều này đồng nghĩa với việc giá trị của đồng tiền Việt Nam ngày càng giảm.

Lạm phát ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái
Lạm phát ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái. Ảnh: Internet

2.2. Tỷ giá hối đoái bị ảnh hưởng bởi lãi suất

Lãi suất ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư chứng khoán ra nước ngoài. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ giá hối đoái.

Ví dụ, nếu nước ta có lãi suất thấp hơn Lào. Hiện tại, nhà đầu tư sẽ lựa chọn đầu tư tại Lào hoặc gửi tiết kiệm tại Lào. Vì hiện nay lãi suất ở Lào cao hơn, đồng nghĩa với việc nhà đầu tư có lợi nhuận cao hơn. Kết quả là cầu về đồng tiền của Lào tăng lên và nguồn cung của đồng tiền Việt Nam giảm xuống. Điều này dẫn đến sự mất giá của đồng nội tệ. Ngược lại, khi lãi suất trong nước cao hơn lãi suất ở nước ngoài, tài chính trong nước hấp dẫn do tỷ giá hối đoái giảm và đồng nội tệ tăng giá.

3. Tỷ giá hối đoái có vai trò gì trong nền kinh tế?

  • So sánh sức mua của các đồng tiền. Cụ thể, tỷ giá hối đoái là phương tiện so sánh giá trị của đồng nội tệ với giá trị của ngoại tệ. Ngoài ra, tỷ giá hối đoái còn giúp so sánh giá hàng hóa trong nước với giá hàng hóa nước ngoài. Mặt khác, tỷ giá hối đoái còn giúp so sánh năng suất lao động trong nước với năng suất lao động quốc tế. Từ sự so sánh này sẽ giúp các quốc gia tính toán được các giao dịch vay vốn nước ngoài…
  • Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Khi tỷ giá hối đoái tăng, chi phí hàng nhập khẩu tăng, tạo ra khả năng lạm phát. Ngược lại, khi tỷ giá hối đoái giảm, hàng nhập khẩu từ nước ngoài sẽ trở nên rẻ hơn. Từ đó kiềm chế được lạm phát nhưng lại dẫn đến sản lượng giảm, tăng trưởng chậm lại.
vai trò của tỷ giá hối đoái
Tỷ giá hối đoái có vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Ảnh: Internet

Trên đây là khái niệm tỷ giá hối đoái là gì cũng như cách phân loại và các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái được Yeutre.vn tổng hợp. Chúng tôi hy vọng những thông tin này đã phần nào giải đáp thắc mắc của bạn về khái niệm tài chính này. Ngoài ra, bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin tài chính trên trang web này, chẳng hạn như cách tính lãi suất ngân hàng.

Đức Lộc